Wat is een turboliquidatie en waarom de snelle route niet meer zonder papierwerk gaat
De turboliquidatie is lange tijd de stilste manier geweest om van een vennootschap af te komen. Geen vereffenaar, geen openbare procedure, geen wachttijd: een rechtspersoon zonder baten houdt op het moment van ontbinding direct op te bestaan, en de inschrijving bij het Handelsregister volgt vrijwel meteen. Voor een bestuurder die een lege BV wil sluiten klonk dat als een formaliteit van een middag. Precies die geruisloosheid was het probleem. Schuldeisers stonden achteraf voor een gesloten deur, zonder cijfers, zonder verklaring en zonder enige manier om te controleren waar het geld was gebleven.
Met de invoering van de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie (TWTT) op 15 november 2023 is de snelle route niet afgeschaft, maar wel van een papieren spoor voorzien. De wet werd met de maximale termijn van twee jaar verlengd tot 15 november 2027. Daarna komt er geen verlenging meer in deze vorm: na de WODC-evaluatie wordt een permanente opvolger voorbereid met strengere documentatie-, controle- en toezichteisen. De verplichtingen hieronder gelden vandaag, en het komende regime wordt naar verwachting zwaarder, niet lichter.
De deponeringsplicht onder artikel 2:19b BW: welke documenten binnen 14 dagen naar de KvK
De rechtsgrondslag is het nieuwe artikel 2:19b Burgerlijk Wetboek (BW). Bij ontbinding van een rechtspersoon (een BV, NV, vereniging of stichting) via turboliquidatie zonder resterende baten moet het bestuur binnen 14 dagen na inschrijving van de ontbinding een dossier deponeren bij het Handelsregister. Veertien dagen is kort, zeker als de boekhouding niet op orde is.
Het verplichte dossier bestaat uit drie onderdelen:
- een balans en een staat van baten en lasten over het boekjaar waarin de rechtspersoon is ontbonden, en, indien de jaarrekening over het voorgaande jaar nog niet is vastgesteld, ook over dat voorgaande jaar;
- een schriftelijke bestuursverklaring waarin staat waarom er geen baten zijn, hoe eventuele baten zijn vereffend of verdeeld, en waarom schuldeisers onbetaald blijven;
- eventueel nog niet gepubliceerde verplichte jaarrekeningen van eerdere jaren, inclusief een accountantsverklaring waar die van toepassing is.
Let op een punt dat in de praktijk wordt onderschat: de deponeringsplicht geldt ongeacht of de ontbonden rechtspersoon daadwerkelijk schulden achterlaat. Ook een volkomen schone turboliquidatie, zonder enige onbetaalde crediteur, activeert de volledige deponerings- en bewaarplicht. De gedachte dat een lege BV zonder enig dossier verdwijnt, is onjuist.
De bestuursverklaring en de mededeling aan schuldeisers
Het kloppende hart van het dossier is de bestuursverklaring. Hierin moet het bestuur niet alleen vaststellen dat er geen baten zijn, maar ook verantwoorden hoe dat zo is gekomen: wat er met aanwezige activa is gebeurd en waarom bepaalde schuldeisers niets ontvangen. Dat dwingt tot een reconstructie op basis van de administratie, niet op een herinnering.
Na de deponering moet het bestuur de schuldeisers onmiddellijk schriftelijk informeren dat de stukken zijn gedeponeerd en waar die zijn in te zien. Deze mededelingsplicht en de deponeringsplicht zijn juridisch niet gelijk. Het niet doen van de mededeling is op zichzelf geen economisch delict: alleen het verzuim van de deponerings- en verantwoordingsplicht is strafbaar gesteld. Dat onderscheid is belangrijk, maar geen vrijbrief. De mededeling is de praktische opening die schuldeisers nodig hebben om hun rechten uit te oefenen.
Sancties: economisch delict, boete en bestuursverbod tot vijf jaar
Schending van de deponerings- en verantwoordingsplicht is een economisch delict onder de Wet op de economische delicten. De strafdreiging is reeel: maximaal zes maanden gevangenisstraf, een taakstraf of een geldboete.
Die geldboete is de boete van de vierde categorie van artikel 23 Sr. Per 1 januari 2026 is dat bedrag, geindexeerd door het Besluit van 26 november 2025, EUR 27.500 (het was EUR 22.500 in 2024 en 2025). Voor een rechtspersoon kan de rechter de vijfde categorie opleggen: EUR 110.000 per 1 januari 2026. Wie nog cijfers uit 2023 tot 2025 hanteert, zoals EUR 21.750 of EUR 22.500, werkt met verouderde bedragen.
De financiele sanctie is bovendien niet het zwaarste. Het Openbaar Ministerie kan de rechtbank vragen om een civielrechtelijk bestuursverbod van maximaal vijf jaar op te leggen. Dat kan wanneer de bestuurder schuldeisers opzettelijk benadeelde, de verantwoordingsplicht schond, of in de voorgaande twee jaar minstens tweemaal betrokken was bij een batenloze ontbinding of een persoonlijk verwijtbaar faillissement. Een bestuursverbod treft de persoon, niet de verdwenen vennootschap: vijf jaar lang geen bestuursfunctie, ook niet bij gezonde ondernemingen.
Tot 15 november 2027 en daarna: bewaren, inzage en de komende permanente wet
De turboliquidatie laat een rechtspersoon ophouden te bestaan, maar laat de administratie niet verdampen. Als het bestuur de financiele verantwoordingsplicht niet nakomt, ontstaat voor schuldeisers een wettelijk inzagerecht: met machtiging van de kantonrechter mogen zij de bewaarde administratie van de ontbonden rechtspersoon inzien. Dat recht heeft alleen betekenis als die administratie ook werkelijk en geordend bewaard is gebleven, lang nadat de vennootschap is uitgeschreven.
Hier ontmoet het TWTT-inzagerecht de oude, bekende fiscale realiteit. De administratie kan na de deponering bij de KvK niet worden weggegooid: de standaard fiscale bewaarperiode blijft gewoon doorlopen, en een oud-bestuurder kan de boeken niet vrijelijk vernietigen omdat het dossier is ingeleverd. De fiscale bewaarplicht houdt de stukken op zichzelf al beschikbaar, en het TWTT-inzagerecht geeft schuldeisers een concrete sleutel om er, via de kantonrechter, in te kijken. Wie na de turboliquidatie de administratie laat verslonzen, loopt dus tegen twee verplichtingen tegelijk aan, met de verantwoordingsplicht als scharnier daartussen.
Tot 15 november 2027 is dit het kader. Daarna komt de permanente opvolger, en alle signalen wijzen op meer documentatie, meer controle en meer toezicht, niet op versoepeling. Voor de bestuurder die vandaag een BV sluit betekent dat: het dossier dat u nu binnen 14 dagen deponeert, en de administratie die u daarna blijft bewaren, vormen niet de afsluiting van een snelle handeling, maar het bewijsmateriaal waarmee uw eigen handelen jarenlang kan worden getoetst.
