Co zmienilo sie 17 marca 2026: SENT siega po odziez i obuwie
System monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarow, znany jako SENT, przez lata kojarzyl sie wylacznie z paliwami, alkoholem i wyrobami tytoniowymi. Podstawa pozostaje Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarow. Zmiana, ktora dotyka zupelnie nowej branzy, weszla w zycie 17 marca 2026 r. na mocy Rozporzadzenia Ministra Finansow i Gospodarki z 10 wrzesnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1244). Od tego dnia monitorowaniem objete sa rowniez odziez i obuwie.
Cel jest jednoznaczny: ograniczenie wyludzen VAT, zwiekszenie przejrzystosci lancucha dostaw oraz przeciwdzialanie nieuczciwej konkurencji, w tym ze strony zagranicznych platform sprzedazowych. Dla importerow, hurtownikow, sprzedawcow e-commerce i firm transportowych oznacza to jedno: przewoz tekstyliow nie jest juz logistyka bez sladu cyfrowego. Kazdy ruch towaru ponad ustalone progi trzeba zarejestrowac w skarbowce, zanim pojazd wyruszy.
Warto od razu rozwiac jedno nieporozumienie. SENT to rezim logistyczny prowadzony przez KAS w ramach PUESC i nie ma nic wspolnego z KSeF ani fakturowaniem elektronicznym. To dwa rozne obowiazki. Firma odziezowa moze byc w pelni zgodna z fakturowaniem, a mimo to lamac przepisy SENT, jezeli nie zglasza przewozow.
Czy Twoje przesylki sa objete: rozdzialy CN, progi i wyjatek targowiskowy
Objecie zalezy od klasyfikacji CN oraz od progu ilosciowego lub wagowego. Monitorowaniu podlegaja:
- CN rozdz. 61 i 62 (odziez i dodatki odziezowe) powyzej 10 kg masy brutto,
- CN 6309 00 00 (odziez uzywana i artykuly uzywane) powyzej 10 kg,
- CN rozdz. 64 (obuwie, z wylaczeniem pozycji 6406) powyzej 20 par lub sztuk,
- przesylki mieszane powyzej 10 kg laczonej masy.
Te progi sa nizsze, niz wielu przewoznikow zaklada. Karton z kilkudziesiecioma sztukami koszulek lub jedna paleta uzywanej odziezy z latwoscia przekracza 10 kg. Handel odziezy uzywanej, dlugo dzialajacy w szarej strefie logistycznej, zostal wpisany do systemu wprost przez kod 6309.
13 maja 2026 r. wprowadzono jednak wyjatek dla najmniejszych. Na mocy Rozporzadzenia z 12 maja 2026 r. (Dz.U. poz. 634) mikroprzedsiebiorcy wpisani do CEIDG, ktorzy wioza towar na stoiska targowe, sa zwolnieni ze zgloszenia SENT, jesli odziez wazy lacznie ponizej 500 kg, a obuwie liczy ponizej 700 par. Zwolnienie nie jest jednak rownoznaczne z brakiem obowiazkow.
Co trzeba zrobic w PUESC: rejestracja, uprawnienie i nowy dokument papierowy
Firmy objete obowiazkiem musza zarejestrowac lub zaktualizowac konto na Platformie Uslug Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) w obszarze Monitorowanie przewozu. Nastepnie konieczne jest uzyskanie uprawnienia SENT, ktore obejmuje przesylanie, aktualizacje i uzupelnianie zgloszen. Bez tego uprawnienia osoba w firmie nie moze technicznie zlozyc poprawnego zgloszenia, a przewoz ruszajacy bez wpisu jest naruszeniem od pierwszego kilometra.
Wbrew pozorom najwiekszej uwagi wymaga wlasnie grupa zwolniona. Mikroprzedsiebiorca korzystajacy z wyjatku targowiskowego musi w trakcie transportu wozic dokumentacje papierowa zawierajaca: imie i nazwisko lub nazwe firmy, adres, NIP, rodzaj towaru, numer rejestracyjny pojazdu, date transportu oraz adres stoiska targowego. To nie jest formalnosc archiwalna, lecz dokument okazywany na drodze. Jego brak podczas kontroli zamienia legalny, zwolniony przewoz w przewoz nieudokumentowany.
Cena bledu: 46 procent wartosci, kary przewoznika i kto kontroluje
Sankcje sa dotkliwe i policzone od wartosci towaru, nie od marzy. Glowna kara za brak zgloszenia lub podanie nieprawidlowych danych wynosi 46 procent wartosci brutto towaru, nie mniej niz 20.000 PLN. Przy partii odziezy o wartosci kilkuset tysiecy zlotych jedno zaniedbanie potrafi przekroczyc roczna marze na tym towarze.
Wedlug zrodel wtornych (do zweryfikowania w tekscie ujednoliconym ustawy) art. 22 ustawy SENT przewiduje ryczaltowa kare dla przewoznika w wysokosci 20.000 PLN, gdy faktycznie przewozony towar nie odpowiada zadeklarowanemu rodzajowi, ilosci, masie lub objetosci. Rowniez wedlug zrodel wtornych i z zastrzezeniem weryfikacji, przerwanie geolokalizacji, czyli sledzenia trasy pojazdu, moze skutkowac kara 10.000 PLN. Te dwie pozycje warto traktowac jako orientacyjne do czasu sprawdzenia aktualnego brzmienia przepisow.
Egzekwowaniem zajmuje sie przede wszystkim Sluzba Celno-Skarbowa, bedaca czescia KAS, a takze Policja, Straz Graniczna oraz Inspekcja Transportu Drogowego (ITD). Kontrola moze odbyc sie na drodze, ale rownie dobrze przyjmie forme kontroli w siedzibie firmy, obejmujacej dokumenty przewozowe. To drugi scenariusz jest dla wielu przedsiebiorcow bardziej niebezpieczny: nie chodzi o jedna ciezarowke zatrzymana na trasie, lecz o caly historyczny strumien zgloszen i dokumentow, ktory trzeba odtworzyc.
Jak zbudowac odporny na kontrole slad dokumentacyjny SENT
Roznica miedzy firma, ktora przechodzi kontrole gladko, a ta, ktora placi kary, rzadko lezy w pojedynczym przewozie. Lezy w tym, czy istnieje uporzadkowany, kompletny archiwum dowodow. Praktyczny slad dokumentacyjny SENT powinien wiazac ze soba kilka warstw.
- Numer referencyjny zgloszenia przypisany do konkretnej wysylki, z data i godzina jego utworzenia oraz kazdej aktualizacji.
- Klasyfikacje CN i wage lub liczbe par dla danej partii, tak by mozna bylo wykazac, dlaczego przesylka byla zgloszona albo dlaczego miescila sie ponizej progu.
- Dokumenty zwolnieniowe dla przewozow targowiskowych: ten sam zestaw danych, ktory wozi sie na papierze, zachowany rowniez cyfrowo, z numerem rejestracyjnym pojazdu i adresem stoiska.
- Powiazanie z dokumentem przewozowym i fakturami, aby wartosc brutto towaru, od ktorej liczy sie potencjalna kara, byla mozliwa do odtworzenia w kazdej chwili.
Kluczowa jest spojnosc danych miedzy systemem PUESC a wewnetrznymi rejestrami firmy. Najczestszym zarzutem w kontrolach nie jest calkowity brak zgloszenia, lecz rozbieznosc: zadeklarowano inna mase, inny rodzaj towaru albo zgloszenie nie zostalo uzupelnione po zmianie trasy. Dlatego dokumentacja powinna utrwalac nie tylko fakt zgloszenia, ale rowniez kazda jego modyfikacje w czasie, z mozliwoscia wskazania, kto i kiedy jej dokonal.
Dla branzy odziezowej i obuwniczej, ktora dotad nie miala kontaktu z rezimami monitorowania przewozu, to zmiana sposobu myslenia. Logistyka tekstyliow staje sie czescia obszaru zgodnosci podatkowej, a dowodem zgodnosci nie jest deklaracja dobrej woli, lecz dajacy sie odtworzyc zapis: co, kiedy, w jakiej ilosci i pod jakim numerem zostalo zgloszone do KAS.
