CRBR 2026: obowiązki spółek i kary do 1 000 000 zł

Spółki z KRS zgłaszają beneficjentów do CRBR w 14 dni od wpisu lub zmiany, a za spóźnienie lub błędne dane grozi kara do 1 000 000 zł (art. 153 ustawy AML).

11 maja 2026 Arhivix Team 9 min
CRBR 2026: obowiązki spółek i kary do 1 000 000 zł

Ostatnia weryfikacja: 11 listopada 2026

Spółki handlowe (poza publicznymi), spółdzielnie, fundacje i stowarzyszenia z KRS zgłaszają beneficjentów rzeczywistych do CRBR w 14 dni od wpisu do KRS, a każdą zmianę w 14 dni (art. 58 i 60 ustawy AML). Za spóźnienie lub nieprawdziwe dane spółce grozi kara do 1 000 000 zł (art. 153 ust. 1).

W 2026 roku obowiązki spółek wobec rejestru się nie zmieniły. Zmienia się natomiast dostęp do danych: Sejm uchwalił nowelizację, która ma znieść powszechną jawność CRBR, a unijne rozporządzenie AMLR zacznie obowiązywać dopiero w lipcu 2027 roku. Szczegóły i stan prac opisujemy niżej.

Kto zgłasza i w jakim terminie

Obowiązek zgłoszenia i aktualizacji informacji o beneficjentach rzeczywistych mają podmioty wymienione w art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu:

  • spółki jawne, komandytowe, komandytowo-akcyjne i partnerskie
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i proste spółki akcyjne
  • spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej
  • spółki europejskie i europejskie zgrupowania interesów gospodarczych
  • spółdzielnie i spółdzielnie europejskie
  • stowarzyszenia podlegające wpisowi do KRS oraz fundacje
  • trusty, których powiernik ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce albo nawiązuje tu stosunki gospodarcze lub nabywa nieruchomość w imieniu trustu

Termin na pierwsze zgłoszenie wynosi 14 dni od dnia wpisu do KRS. Każdą zmianę zgłasza się w 14 dni od jej wpisu do KRS, a jeśli zmiana nie wymaga wpisu (na przykład zmiana w spółce pośredniej za granicą), w 14 dni od jej dokonania (art. 60 ust. 1a). Do biegu terminu nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy, a także okresu awarii systemu ogłoszonej w Biuletynie Informacji Publicznej ministra finansów (art. 60 ust. 2 i 3).

Zgłoszenia dokonuje osoba uprawniona do reprezentacji spółki, nieodpłatnie i elektronicznie, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym (art. 61). Zgłoszenie zawiera oświadczenie o prawdziwości danych, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 61 ust. 5). Beneficjent rzeczywisty ma obowiązek dostarczyć spółce wszystkie informacje i dokumenty potrzebne do zgłoszenia w tych samych terminach (art. 60a).

Zgłoszenie do CRBR i pilnowanie terminu 14 dni pozostają po stronie spółki: zgłoszenie podpisuje osoba uprawniona do jej reprezentacji. Obok tego Arhivix pomaga w części dowodowej: umowa spółki, listy wspólników, wydruki z KRS i rejestrów zagranicznych trafiają do jednego obszaru roboczego z firmowej skrzynki (Gmail, Microsoft 365, IMAP), ze skanera lub z telefonu, każda nowa wersja schematu własności zostaje w historii wersji, a dziennik audytu zapisuje, kto otworzył, pobrał lub udostępnił dokument z numerem PESEL beneficjenta. Zobacz, jak Arhivix chroni dokumenty i rejestruje dostęp do nich.

Kim jest beneficjent rzeczywisty i co się zgłasza

Według art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy AML beneficjentem rzeczywistym jest każda osoba fizyczna, która bezpośrednio lub pośrednio sprawuje kontrolę nad spółką. W przypadku osoby prawnej chodzi w szczególności o osobę, która ma więcej niż 25% udziałów lub akcji albo więcej niż 25% głosów w organie stanowiącym, także pośrednio, przez kontrolowane przez siebie osoby prawne, albo sprawuje kontrolę w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Dlatego przy strukturach z podmiotami pośrednimi trzeba przejść cały łańcuch własności, a nie tylko wpisać właściciela z ostatniego szczebla.

Osobę zajmującą wyższe stanowisko kierownicze, na przykład członka zarządu, wpisuje się jako beneficjenta tylko w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób sprawujących kontrolę. Słowo „udokumentowanego” pochodzi z ustawy: taki wpis powinien mieć w spółce pisemne uzasadnienie.

Zgodnie z art. 59 zgłasza się dane spółki (nazwa, forma, siedziba, numer KRS, NIP) oraz dane każdego beneficjenta: imię i nazwisko, każde posiadane obywatelstwo, państwo zamieszkania, numer PESEL albo datę urodzenia oraz wielkość i charakter udziału lub uprawnień.

Kary i odpowiedzialność

Organem właściwym w sprawach rejestru jest minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 56), a jego zadania, w tym nakładanie kar w drodze decyzji, wykonuje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, wyznaczony na podstawie art. 71a. Obecne sankcje wynikają wprost z ustawy:

  • Spółka, która nie zgłosiła lub nie zaktualizowała danych w terminie albo podała dane niezgodne ze stanem faktycznym: kara pieniężna do 1 000 000 zł (art. 153 ust. 1).
  • Beneficjent rzeczywisty, przez którego spółka nie zgłosiła danych w terminie lub zgłosiła je błędnie: kara pieniężna do 50 000 zł (art. 153 ust. 3).
  • Osoba, która podpisała zgłoszenie: odpowiedzialność karna za fałszywe oświadczenie (art. 61 ust. 5) oraz odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych lub niezgłoszeniem zmian w terminie (art. 68).

Ustawa określa tylko górne granice kar, a ich wysokość organ ustala w decyzji. Banki, biura rachunkowe, notariusze i inne instytucje obowiązane mają obowiązek odnotować rozbieżność między CRBR a tym, co same ustaliły o beneficjencie klienta, i po jej potwierdzeniu przekazać ją organowi (art. 61a). Organ może wtedy wszcząć postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję o sprostowaniu danych w rejestrze (art. 61b).

Jakie dokumenty warto mieć pod ręką

Ustawa AML nie zawiera listy dokumentów, które spółka musi przechowywać na potwierdzenie danych z CRBR, ani nie określa, jak długo je trzymać. Ponieważ kara dotyczy także danych niezgodnych ze stanem faktycznym, w praktyce warto mieć w jednym miejscu:

  1. Schemat struktury właścicielskiej z udziałami i prawami głosu każdego podmiotu w łańcuchu, aż do osoby fizycznej.
  2. Aktualny odpis z KRS oraz umowę spółki lub statut.
  3. Listę wspólników lub rejestr akcjonariuszy.
  4. Wyciągi z rejestrów zagranicznych dla podmiotów pośrednich spoza Polski.
  5. Porozumienia dotyczące wykonywania prawa głosu, umowy powiernicze i inne dokumenty, z których wynika kontrola.
  6. Pisemne uzasadnienie, jeśli jako beneficjenta wpisano członka zarządu.
  7. Kopię każdego złożonego zgłoszenia i jego aktualizacji.

Dokumenty z numerami PESEL i kopiami dowodów tożsamości są danymi osobowymi w rozumieniu RODO, więc dostęp do nich powinien mieć tylko ten, kto zajmuje się zgłoszeniem.

Co się zmienia: nowelizacja w Sejmie i AMLR od 2027 roku

Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawach połączonych C-37/20 i C-601/20 (WM i Sovim) uznał za nieważny przepis, który wymagał powszechnego dostępu do rejestrów beneficjentów. Dyrektywa (UE) 2024/1640 wymaga dostępu dla osób, które wykażą uzasadniony interes; według Ministerstwa Finansów państwa członkowskie miały wdrożyć szczegółową procedurę do 10 lipca 2026 r.

Rządowy projekt nowelizacji ustawy AML (numer z wykazu prac UC75) uchyla art. 67, zgodnie z którym rejestr jest jawny. Dane mają otrzymywać bezpośrednio wskazane organy i instytucje obowiązane, a pozostałe osoby na wniosek, po wykazaniu uzasadnionego interesu. Beneficjent narażony na niewspółmierne ryzyko stania się ofiarą przestępstwa lub nieposiadający pełnej zdolności do czynności prawnych może wnioskować o wyłączenie dostępu do swoich danych. W wersji skierowanej do Sejmu przepisy o CRBR mają wejść w życie 1 października 2027 r., a pozostałe co do zasady 1 stycznia 2027 r. Projekt zmienia też sposób podpisywania zgłoszeń i zasady liczenia terminów, ale nie zmienia terminu 14 dni ani kary do 1 000 000 zł.

Stan na 11 listopada 2026 r.: Sejm uchwalił nowelizację 6 listopada 2026 r., przed nią Senat i podpis Prezydenta. Do wejścia zmian w życie obowiązuje obecne brzmienie ustawy, a CRBR pozostaje jawny. Ostateczne brzmienie art. 60, 61 i 67 sprawdź w Dzienniku Ustaw po publikacji.

Rozporządzenie (UE) 2024/1624 (AMLR) stosuje się od 10 lipca 2027 r. Wcześniejsza wersja tego artykułu opisywała zmiany w CRBR z marca 2026 r. i bezpośrednie stosowanie AMLR już w 2026 r. Tekst ujednolicony ustawy AML nie zawiera zmian przepisów o CRBR wprowadzonych w 2026 r., a AMLR zacznie obowiązywać dopiero w 2027 r.

Co sprawdzić do końca 2026 roku

  1. Porównaj dane w CRBR z odpisem z KRS i z faktyczną strukturą własności, łącznie z podmiotami pośrednimi.
  2. Zbierz dokumenty z listy powyżej i ustal, kto w spółce ma do nich dostęp.
  3. Wyznacz osobę, która po każdej zmianie w KRS albo w strukturze bez wpisu do KRS pilnuje terminu 14 dni.
  4. Poproś beneficjentów o aktualne dane; obowiązek ich przekazania wynika z art. 60a.
  5. Jeśli bank lub biuro rachunkowe zgłosi rozbieżność, wyjaśnij ją i w razie potrzeby złóż aktualizację.

Często zadawane pytania

Ile dni ma spółka na zgłoszenie zmiany beneficjenta do CRBR?

14 dni od wpisu zmiany do KRS, a gdy zmiana nie wymaga wpisu do KRS, 14 dni od jej dokonania. Soboty i dni ustawowo wolne od pracy nie wliczają się do terminu (art. 60 ust. 1a i 2 ustawy AML).

Kto nakłada kary za błędy w CRBR i ile wynoszą?

Organem właściwym jest minister finansów, a kary w drodze decyzji nakłada Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy. Spółce grozi do 1 000 000 zł, beneficjentowi, który nie przekazał danych, do 50 000 zł (art. 153 ustawy AML).

Czy spółki giełdowe zgłaszają beneficjentów do CRBR?

Nie. Art. 58 pkt 5 ustawy AML wyłącza spółki publiczne w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej. Obowiązek mają pozostałe spółki akcyjne.

Czy CRBR przestał być jawny?

Nie. Na 11 listopada 2026 r. art. 67 ustawy AML stanowi, że rejestr jest jawny. Sejm uchwalił 6 listopada 2026 r. nowelizację ograniczającą dostęp do osób z uzasadnionym interesem; w projekcie rządowym zmiany mają obowiązywać od 1 października 2027 r.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, tekst ujednolicony (Dz.U. 2025 poz. 644 ze zm.) sprawdzono
  2. Ministerstwo Finansów: Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych sprawdzono
  3. Rządowe Centrum Legislacji: projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (UC75) sprawdzono
  4. Ministerstwo Finansów: odpowiedź na petycję w sprawie ograniczenia danych udostępnianych w CRBR (19 maja 2026 r.) sprawdzono
  5. Bankier.pl (źródło wtórne): Sejm przyjął nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (6 listopada 2026 r.) sprawdzono
  6. eucrim (źródło wtórne): rozporządzenie (UE) 2024/1624 stosowane od 10 lipca 2027 r. sprawdzono